การสอนการออกเสียงภาษาไทย (2)
ในบทความครั้งที่แล้ว ผู้เขียนได้กล่าวถึงองค์ประกอบของ”เสียง”ในภาษาไทย ซึ่งมีทั้งเสียงของพยัญชนะ(ทั้งในฐานะพยัญชนะต้นและตัวสะกด) เสียงของสระ และเสียงของวรรณยุกต์ ในบทความวันนี้เราจะมาคุยกันในเรื่องของการถอดเสียงภาษาไทยด้วยตัวอักษรโรมันกันค่ะ
การถอดอักษร (Transliteration) คืออะไร
พูดถึงการถอดอักษร บางคนอาจจะยังพอเดาได้ว่าเรากำลังพูดถึงอะไร แต่ถ้ามาดูคำศัพท์จะยิ่งงงกันเข้าไปใหญ่ เพราะศัพท์ของคำนี้คือ “การปริวรรตอักษร” ซึ่งหมายถึงการถอดอักษร หรือแปลงข้อความจากระบบการเขียนภาษาหนึ่งไปสู่อีกระบบหนึ่งอย่างมีหลักการ ที่ต้องทำเช่นนี้ก็เพื่อให้สามารถเขียน(และอ่านออกเสียง)คำนั้นได้สะดวก
ก่อนที่ผู้เขียนจะมาเริ่มเป็นครูสอนภาษาไทยนั้น ผู้เขียนไม่ค่อยได้สนใจในเรื่องการถอดเสียงอะไรนี่เลย เพราะเรื่องเกี่ยวกับภาษาที่เคยใช้งานส่วนมากคือการทำความเข้าใจ”ความหมาย”ของคำภาษาต่างประเทศมากกว่า เมื่อมาเริ่มเรียนรู้กระบวนการสอนภาษาไทยถึงได้มารู้จักเรื่องนี้
เมื่อชาวต่างชาติมาเรียนภาษาไทย โดยเฉพาะการเรียนการฟังการพูด สิ่งที่เขาจะต้องทำได้เมื่อเรียนไปแล้ว คือต้องออกเสียงคำ ข้อความและประโยคภาษาไทยที่สามารถทำให้คนไทยเข้าใจได้เพื่อให้การสื่อสารด้วยภาษาไทยเป็นไปด้วยความคล่องตัวและเข้าใจตรงกัน ดังนั้น การที่จะสอน”การออกเสียง” หรือ pronunciation ของภาษาไทยให้ได้ใกล้เคียงกับเสียงในภาษาไทยจริงๆ สำหรับคนที่ใช้หรือคุ้นเคยกับภาษาที่ใช้อักษรโรมัน ที่เรามักจะเรียกว่า “ตัวอักษรภาษาอังกฤษ”นั้น ก็คือการ”ถอด”คำจากภาษาไทยมาเป็นตัวอักษรดังกล่าว ถ้าจะเปรียบเทียบให้พอมองเห็นภาพ ก็คงจะคล้ายกับเวลาเราร้องเพลงคาราโอเกะ ที่มีตัวอักษรอังกฤษอยู่ด้านล่าง ผสมกันอยู่เรียงรายเป็นคำๆ ให้ออกเสียงได้นั่นเองค่ะ
อย่างไรก็ดี การถอดเสียงภาษาไทยด้วยตัวอักษรหรืออักขรวิธีแบบที่เรียกว่าเป็นหลักเกณฑ์สากลนั้น ยังไม่มีหลักเกณฑ์แบบใดแบบหนึ่งเป็นที่ยอมรับทั้งหมด ในปัจจุบันมีระบบการถอดคำภาษาไทยที่สถาบัน คุณครู และ/หรือแบบเรียนและสื่อการสอนต่างๆ ใช้กันอยู่หลายระบบ ผู้เขียนขอกล่าวถึงบางระบบดังนี้นะคะ
- การใช้สัทอักษรสากล – ในภาษาพูดทั่วๆ ไป เรามักจะเรียกสัญลักษณ์นี้ว่า “ตัวโฟเนติก” สำหรับ “สัทอักษรสากล” (IPA – International Phonetic Alphabet) นั้น คือสัทอักษรชุดหนึ่งที่พัฒนาโดยสมาคมสัทศาสตร์สากล (International Phonetic Association)โดยมุ่งหมายให้เป็นสัญกรณ์มาตรฐานสำหรับการแทนเสียงพูดในทุกภาษา นักภาษาศาสตร์ใช้สัทอักษรสากลเพื่อแทนหน่วยเสียงต่าง ๆ ที่อวัยวะออกเสียงของมนุษย์สามารถเปล่งเสียงได้ โดยแทนหน่วยเสียงแต่ละหน่วยเสียงด้วยสัญลักษณ์เฉพาะที่ไม่ซ้ำกัน
การใช้ระบบนี้ในการสอนการออกเสียงภาษาไทยน่าจะเหมาะสมกับกลุ่มผู้เรียนที่มีพื้นฐานความรู้ในเรื่องของสัทอักษรอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นการเรียนทางด้านภาษาศาสตร์ หรือสนใจความรู้ทางด้านภาษาศาสตร์เป็นพิเศษ เพราะสำหรับบุคคลทั่วๆ ไปแล้ว การสอนการออกเสียงภาษาไทยโดยการใช้สัทอักษรสากลเป็นสัญลักษณ์ เท่ากับพวกเขาเหล่านั้นจะต้องมาเรียนชุดสัทอักษรสากลอีกชุดหนึ่งก่อนที่จะไปเรียนการออกเสียงภาษาไทยได้ ซึ่งค่อนข้างจะเป็นความยุ่งยากและอาจจะเสียเวลามากเกินไป แต่ถ้าผู้เรียนเป็นผู้ที่สนใจทางภาษาศาสตร์และพอจะมีความรู้ทางสัทอักษรสากลอยู่บ้างแล้ว การสอนการออกเสียงภาษาไทยโดยการใช้สัทอักษรสากลนี้ก็น่าจะช่วยพวกเขาได้มากค่ะ
- หลักการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียงของราชบัณฑิตยสถาน (RTGS – Royal Thai General System of Transcription) – ราชบัณฑิตยสถานได้มีการออกหลักเกณฑ์นี้และปรับปรุงแก้ไขมาแล้ว 4 ครั้งตั้งแต่พ.ศ. 2475 โดยมีการปรับปรุงล่าสุดเมื่อพ.ศ. 2542วัตถุประสงค์ของการกำหนดหลักเกณฑ์ฯ นี้คือเพื่อให้อ่านคำไทยในตัวอักษรโรมันได้ใกล้เคียงกับคำเดิม หลักเกณฑ์ฯ นี้ใช้อ้างอิงในการถอดคำไทยเป็นอักษรโรมันในเอกสารและป้ายประกาศของทางราชการ อย่างไรก็ดี ยังมีการวิพากษ์วิจารณ์อย่างแพร่หลายว่ายังไม่ดีพอสำหรับชาวต่างชาติในการอ่านภาษาไทย ด้วยเหตุผลหลายๆ ประการ เช่น
- ไม่มีสัญลักษณ์หรือระบบแทนเสียงวรรณยุกต์
- สระสั้น และสระยาว ใช้ตัวอักษรเดียวกัน เช่น อะ และ อา ใช้ ตัวอักษร a
- เสียง /pʰ/ (ผ, พ, ภ) ถูกแทนด้วย ตัวอักษร ph ทำให้อ่านผิดว่าเป็น /f/ เหมือนคำในภาษาอังกฤษ เช่น Phuket (ภูเก็ต) อาจอ่านผิดเป็น “ฟักอิต” (พ้องกับ it ในภาษาอังกฤษ) หรือเสียง /tʰ/ (ฐ, ฑ, ฒ, ถ, ท, ธ) ถูกแทนด้วย ตัวอักษร th ทำให้อ่านผิดว่าเป็น /θ/ หรือ /ð/ เหมือนคำในภาษาอังกฤษ เช่น Thewet (เทเวศร์) อาจอ่านผิดเป็น “เดอะเว็ท”
- เสียงสระ “โอะ โอ” กับ “เอาะ ออ” ใช้ตัวอักษร o ตัวเดียวกัน เช่น คำว่า “พล” และ “พร” เขียนเหมือนกันเป็น phon ทำให้ถูกอ่านผิดเป็น “ฝน” ได้ เป็นต้น
- การถอดคำไทยด้วยอักษรโรมันของเว็บไซต์ thai2english.com – การถอดคำไทยด้วยตัวอักษรโรมันที่ค่อนข้างได้รับความนิยมในบรรดาคุณครูที่สอนภาษาไทยและทำสื่อการสอนของตนเอง เนื่องจากมีการใส่เครื่องหมายกำกับเสียง หรือที่เรียกกันว่า tone marks สำหรับเสียงวรรณยุกต์ไว้เหนือสระของแต่ละพยางค์ด้วย ประกอบกับความสะดวกในการพิมพ์ตัวอักษรไทยลงในช่องค้นหาแล้วคลิก ก็จะมีตัวอักษรโรมันปรากฏขึ้น แต่อย่างไรก็ดี ในการใช้งานนั้นจำเป็นต้องตรวจสอบก่อนเสมอ (เพราะผู้เขียนเคยพบบางตัวอย่างที่ออกเสียงเพี้ยนไปจากที่คนไทยออกเสียงจริงค่ะ)
อันที่จริงยังมีหลักการถอดคำและถอดเสียงจากภาษาไทยที่สามารถนำไปใช้สอนการออกเสียงภาษาไทยให้กับชาวต่างชาติอีกมากมาย เช่น แบบ ALA-LC, Haas, TYT, Paiboon, Paiboon+ เป็นต้น
แต่ไม่ว่าคุณครูจะเลือกใช้ระบบใดก็ตาม สิ่งที่ควรจะพิจารณาประกอบคือ”ความสะดวก”และ”ผลลัพธ์ของผู้เรียน” ซึ่งน่าจะเป็นจุดมุ่งหมายหลักของคุณครูที่สอนภาษาไทยที่เน้นการฟังและการพูดให้ชาวต่างชาติอยู่แล้ว คุณครูผู้สอนเองนอกจากจะต้อง”แม่น”ในเรื่องการออกเสียงให้ถูกต้องเอง ยังต้องจำหลักเกณฑ์ที่ตนเองเลือกใช้ให้ได้ด้วยเช่นกันนะคะ เพราะเวลาที่สอนจริงๆ ถ้าเราเขียนกลับไปกลับมาเพราะจำไม่ได้ว่าเราเคยบอกนักเรียนไว้ว่าเราใช้ k แทน ข ค ฆ และ g แทน ก ก็มีโอกาสที่จะทำให้นักเรียนของเราสับสน กลายเป็นการเพิ่มความยากในการเรียนภาษาไทยโดยไม่จำเป็น
สำหรับคุณครูที่เริ่มสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติที่ได้อ่านบทความนี้แล้ว และรู้สึกว่าอยากจะหาความรู้เพิ่มเติมเพื่อช่วยเปิดโลกทัศน์ของการสอน ตลอดจนเพิ่มพูนทั้งความรู้และทักษะให้แก่ตนเอง เพื่อเพิ่มประสบการณ์การสอนของตนเองให้มากขึ้น ผู้เขียนขอแนะนำให้ท่านลองติดต่อ TSLTK ดูนะคะ เพราะทางสถาบัน TSLTK มีบริการทั้งคอร์สสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติทั้งเด็กและผู้ใหญ่ คอร์สอบรมคุณครูสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติไม่ว่าจะเป็นครูสอนภาษาไทยออนไลน์หรือออฟไลน์ และยังมีบริการในเรื่องสื่อการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติชนิดต่างๆ ทั้งบทเรียนและแบบฝึกหัด ที่ออกแบบมาและพิสูจน์แล้วว่าใช้ได้ผลจริงกับผู้เรียนต่างชาติทั้งเด็กและผู้ใหญ่ โดยมีการปรับปรุงแก้ไขและพัฒนาสื่อการสอนเหล่านี้มานานนับสิบๆ ปีทีเดียว ทางสถาบันฯ พร้อมให้คำแนะนำและบริการคุณครูเสมอค่ะ
สอบถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักสูตร หนังสือ และคอร์สอบรมของเราได้ที่ไลน์ @TSLTK
โดย ครูหนูอ้น
😎😎😎😎😎
อบรมครูสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
แจกฟรี! สื่อการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ PDF
สอบถามเพิ่มเติมทางไลน์ @TSLTK ได้เลยนะคะ
👩🏫 คอร์สอบรมและสื่อของเราเหมาะสำหรับ
✅ ครูที่สอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติอยู่แล้ว
✅ ผู้ที่สนใจเริ่มต้นอาชีพครูสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#อบรมครูสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#เทคนิคการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#สื่อการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติPDF
#ฟรีตัวอย่างสื่อการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#สอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#วิธีสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#สื่อการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
#คู่มือสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ
English









